WWaar komt de naam 'Deventer' vandaan?

Plattegrond Deventer Vestingwerken van Blaeu c.a. 1700 (situatie 1630)

De oudste vermelding van de naam Deventer, Daventre, komen we tegen in de levensbeschrijving van Liudger. Deze tekst, die dateert van circa 840-849. luidt: "in loco cuius vocabulum est Daventre", op een plaats waarvan de naam Deventer is. Een tekst uit 893 spreekt van Deventre. De Latijnse naam Daventria duikt voor het eerst op in 956. Er is dan al sprake van een "urbs", stad: "in urbe, quae vocatur Daventria", in een stad die Deventer wordt genoemd.

Waar de naam Deventer vandaan komt, weten we niet. Zoals bij veel steden heeft men geprobeerd de naam in verband te brengen met een historische persoon. In de levensbeschrijving van Lebuinus komt de naam Davo voor. Deze zou met enkele geloofsgenoten het eerste kerkje in Deventer hebben gebouwd. Een ander verhaal noemt een Davo als bouwer van een Saksische burcht (een "thur"). Een variant noemt hem de stichter van een tempel voor de Germaanse god Thor. Al deze verklaringen zijn heel onwaarschijnlijk. Wellicht is de naam Deventer afgeleid van de oud-nederlandse woorden daf (doof of dood) en threo (boom). Deventer zou dan dode boom moeten betekenen. Maar ook deze verklaring is allesbehalve zeker.

Men kan van de letters die samen Deventer vormen, enkele variaties maken, zoals tevreden. De letters van Daventria bieden meer mogelijkheden: in de zeventiende eeuw bedachten de Deventer predikanten Revius en Moonen samen meer dan 125 Latijnse variaties!