Huizenonderzoek

Na genealogie is huizenonderzoek de meest populaire vorm van archiefonderzoek. Het is niet eenvoudig een algemene handleiding voor huizenonderzoek te maken, omdat de bronnen voor dit type onderzoek per gemeente en per woonplaats verschillen.

Als bezoeker van onze studiezaal kunt u gebruik maken van een voorbeeldonderzoek, gemaakt door Historisch Centrum Overijssel vestiging Deventer, om inzicht te krijgen in de manier waarop u met behulp van onze bronnen aan de slag kunt.

Bouwtekening

Voorbeeldonderzoek

Huizenonderzoek valt gewoonlijk uiteen in twee onderzoeksperioden: vóór 1832 en na 1832.
In 1832 is in Nederland het Kadaster ingevoerd. Hierin werden voor het eerst de eigendomsrechten van onroerend goed uniform opgetekend. Op basis hiervan kon nu de onroerend goed belasting op een betrouwbare manier geheven worden.

Huizenonderzoek ná 1832 valt gewoonlijk ook weer in een aantal onderzoeksvelden uiteen:
- onderzoek naar de opeenvolgende eigenaren van een pand
- onderzoek naar de opeenvolgende bewoners van een pand
- onderzoek naar de bouwkundige geschiedenis van een pand

Het voorbeeldonderzoek (zie rechts bij de Bijlagen) laat de verschillende onderzoeksstappen zien naar de opeenvolgende eigenaren en de bewoners ná 1832 van het pand Assenstraat 6 in de binnenstad van Deventer.

Het voorbeeldonderzoek is als volgt opgebouwd:

Hoofdstuk 1: Tips vooraf
Hoofdstuk 2: Voorbeeldonderzoek Eigenaren  ná 1832 (bron: Kadaster)
Hoofdstuk 3: Voorbeeldonderzoek Bewoners ná 1832 (bron: Volkstellingen, Bevolkingsregister en overige bronnen)

De bronnen voor huizenonderzoek vóór 1832 vindt u in de zoekwijzer archieven,
vanaf pagina 32.

Kadasterkaart Deventer

Bronnen

Als bezoeker van onze studiezaal kunt u gebruik maken van een voorbeeldonderzoek, gemaakt door HCO vestiging Deventer, om inzicht te krijgen in de manier waarop u met behulp van onze bronnen aan de slag kunt. In de zoekwijzer onder de bijlagen op deze pagina vindt u vanaf pagina 32 een overzicht van alle beschikbare bronnen voor huizenonderzoek, zowel van vóór als na 1832, het jaar waarin het Kadaster startte.

Om het u iets gemakkelijker te maken bij het vinden van het juiste kadastrale nummer van uw pand, hebben wij een overzicht gemaakt van de bij HCO vestiging Deventer aanwezige kadasterkaarten van de Gemeente Deventer (inclusief Diepenveen en Bathmen), gerangschikt per sectie, met jaartallen (indien bekend), schaal en of ze gedigitaliseerd beschikbaar zijn.

Daarnaast is er de website www.hisgis.nl, waarin een groot aantal kadasterkaarten plus informatie uit de kadastrale leggers digitaal is opgenomen.

HCO vestiging Deventer is in het bezit van het zogenaamde "Register 71". Dit register bestaat vanaf 1844 en geeft een rechtstreekse verwijzing tussen het kadastrale perceel en de verschillende artikelnummers van de kadastrale leggers. Bij nieuwe verwijzingen werd het oude artikelnummer niet doorgehaald, waardoor er een doorlopend overzicht ontstond.
Het Register 71 is hierdoor een zeer handig hulpmiddel.

Het archief van het Kadaster Deventer ID 1355 is opgedeeld in 4 series, en elke serie heeft een eigen verwijzingsregister "Register 71":
Eerste serie: 1832-1895
Tweede serie: 1895-1960
Derde serie: 1960-1970
Vierde serie: 1971-1986 (1989)
 

Kadaster Archiefviewer

Op onze studiezaal kunt u tevens het digitale systeem van het Kadaster, de Kadaster Archiefviewer, raadplegen. Het voordeel hiervan is dat u voor heel Nederland kunt zoeken op adres in acht kadastrale bronnen. U kunt zowel administratieve gegevens als kaartmateriaal doorzoeken. Dit is voor het meeste historisch kadastraal onderzoek voldoende. Het kaartmateriaal is per perceel of groep percelen getekend.
In de Kadaster Archiefviewer zijn geen kadastrale overzichtskaarten van gemeenten uit de periode 1812-1832, de minuutplans, te vinden. Ook zijn de alfabetische naamlijsten ofwel de ‘Oorspronkelijke Aanwijzende Tafels’ niet opgenomen. Voor deze stukken dient u nog steeds het originele archief van het Kadaster te raadplegen.

Ter voorbereiding op uw onderzoek in de Kadaster Archiefviewer is het verstandig om eerst de handleiding(en) te raadplegen. Onder de bijlagen op deze pagina vindt u een uitgebreide handleiding, maar ook een verkorte algemene handleiding en een korte handleiding voor het zoeken op adres.

Privacy
De kadastrale informatie die het Kadaster op deze manier beschikbaar stelt mag alleen voor historisch onderzoek worden gebruikt en gepubliceerd. Bij publicatie van persoonsgegevens moet rekening worden gehouden met de geldende privacywetgeving.
 

Handige links

Topotijdreis (site van het Kadaster gewijd aan historisch kaartmateriaal van Nederland)
PDOK (Publieke Dienstverlening Op de Kaart, landelijke geo-informatie afkomstig van diverse overheden)
Gemeentegeschiedenis (historische gegevens over gemeenten in Nederland)
Histopo (naamsvarianten en schrijfwijzen van plaatsnamen)
Plaatsengids (online encyclopedie met informatie over alle plaatsen in ons land)