SSchuilenburg uit de schatkamer

  • Kaart nl-zlhco_0266.1_335
31-03-2019

Toegang 0266.1 blijkt een echte schatkamer, zoals ook deze kaart met inventarisnummer 0266.1_335 laat zien. Links en rechts staan plattegrondjes weergegeven. In het linker kader bebouwing en een weg met bomen en rechts de Regge. ‘De Mulder’, lezen we, en ernaast ‘de Watermolen’, ‘Molenbeek’, ‘Stokkers’, ‘Hannis’ en ‘Twentse -spatie- Weg’. Een watermolen in het landschap vlak naast de Regge dus. ‘Schetstekening van den platten grond waarop gestaan heeft het Kasteel Schuilenburg, …’ staat er. Op de linker kaart is tussen het blauwe vierkantje en de rood-roze bebouwing een kavel ingetekend. Het rechter kadertje vertelt ons in een oogopslag dat dit de uitvergroting ervan is. Het kasteelterrein van Schuilenburg, omzoomd door een gracht, dammen, ringmuur en Regge. Bij vele Sallandse Overijsselaars is deze locatie wel bekend. In de sagenschuur kunnen we genieten van de mooie omgeving en een feestje vieren.

Kaart nl-zlhco_0266.1_335
Ergens tussenin
Op deze plek is in het verleden veel gebeurd, maar dit is een onschuldig kaartje van de plek van Schuilenburg en de fundamenten van het kasteel. In de hoek rechtsonder is de kaart beschadigd. Alsof hij ergens opgeplakt is geweest. Aan de linkerzijde lijkt het wel alsof de kaart ergens is uitgeknipt. De vouw links van het midden doet vermoeden dat dit stuk opgevouwen tussen twee pagina’s in een boek heeft gezeten. Voor de kaartbeheerder is de achterkant ook interessant. Daarop staan oude, vorige en vroegere nummers in potlood, en ook een opmerking: ‘Uit Overijsselsche Almanak 1842’. Wat zou dit betekenen? Walbeekweet raad en als we deze oude catalogus erop naslaan staat er onder een van de oude, vorige of vroegere nummeringen: ‘Schetsteekening van de plattegrond waarop gestaan heeft Kasteel Schuilenburg. Opgenomen en geteekend in september 1841 door Fr. v. B. (ijlandt). Uit Overijsselsche Almanak 1842, tegenover p.145’.

Detail kaart nl-zlhco_0266.1_335
Ontbloot
Dit is het bewijs dat de kaart inderdaad in een boekwerkje heeft gezeten. We zijn een stapje verder. F. v. B. was Fr. Graaf van Bijlandt. Google geeft meer treffers. Zo verschijnt in de zoekresultaten Overijsselsche Almanak voor Oudheid en Letteren, de volledige titel van het werk. Het gaat om de zevende jaargang met op bladzijde 135 het artikel Het voormalige kasteel Schuilenburg.

Volgens Van Bijlandt werd kasteel Schuilenburg in 1381 ‘tot den grond toe verwoest’. In 1840 werden de fundamenten ‘ontbloot’, niet uit archeologische interesse, maar om als vergruisd puin te dienen voor de verharding van de weg Ommen – Zwolle, volgens de graaf. Dat ligt nogal een eindje verderop, maar als Van Bijlandt gelijk had zou dat de N340 kunnen zijn, inmiddels geasfalteerd.

Digitaal delven
Volgens de graaf lag het kasteel gunstig gelegen aan een ‘ouden streng’ van de Regge. Feiten, waarvan sommigen inmiddels zijn achterhaald, somde hij op. Op bladzijde 137 omschrijft hij dat het lot van het kasteel was zoals zoveel kastelen: sloop. Verder bladerend met muis en scherm verschijnt er na bladzijde 142 een wit vlak en dan precies hetzelfde kaartje als deze. Het verhaal gaat na nog een wit vel op blad 143 verder.

Kortom, de kaart heeft als illustratie gediend bij een beschrijving van de geschiedenis van kasteel Schuilenburg aan de Regge. Het historische boekje is te vinden en te lezen op www.delpher.nl, nog zo’n schatkamer.

- Ester Smit, team Collecties