Koopmansgilderol

koopmansgilderol

De perkamenten koopmansgilderol (inventarisnummer 19) is een uniek document in de collectie van HCO vestiging Deventer. Het bevat de statuten van het (laken)koopmansgilde en de namen van de leden over de periode 1249-1387. Het document bestaat uit zo’n 6 meter aaneengenaaide perkamenten vellen.

Niet alleen kooplieden lieten zich inschrijven; de hele stedelijke elite vond het een eer om ingeschreven te staan. Uitsluitend vrije burgers konden zich inschrijven, onvrije personen (ministerialen) werden geweerd. Inschrijving was alleen mogelijk voor stedelingen. Het stadsbestuur van Deventer verleende het gilde nieuwe statuten in het jaar 1300 (toegangnummer ID 0934, inventarisnummer 20). Daarin werd een boeteclausule opgenomen voor agrarische activiteiten door de leden.

De koopmansgilderol, ook wel aangeduid als de ‘kramersgilderol’ of kortweg ‘gilderol’, moet vooral gezien worden als een uiting van zelfbewustzijn van een opkomende commerciële klasse, tegenover de Utrechtse bisschop. Vanaf de tweede helft van de dertiende eeuw begon de nieuwe sociale en economische elite het Deventer stadsbestuur ook steeds steviger in handen te krijgen, zoals onder meer blijkt uit het aantal oorkonden dat door stedelijke bestuurders werd uitgevaardigd.

Het document benadrukt niet alleen het belang van de handel voor het middeleeuwse Deventer, maar markeert ook een verschuiving van het stedelijke machtsevenwicht door de opkomst van vermogende handelaren. Het document, dat jarenlang onderdeel van de vaste expositie van het Historisch Museum Deventer was, is door HCO vestiging Deventer gedigitaliseerd en gepubliceerd op deze website en op www.archieven.nl.

Voor de koopmangilderol, zie toegangnummer ID 0934, inventarisnummer 19 (met aanvraagnummer 99666).